Kurdî News Agency

Li gorî zêdetirî nîv dezîne diplomat û berpirsiyarên ku ji mijarê agahdar in, karmendên Çînî ji welatên Ewropayî re “şîretên qanûnî” didin û dibêjin ku qanûnên xwe yên sinorî pêdivî dike ku têketina siyasîyên Taywanî qedexe bikin.

Diplomat û wezaretên Ewropayî ji The Guardian re gotine ku berpirsiyarên Çînî li ser sefaretên Ewropayî yên li Pekînê an jî bi rêya sefaretên herêmî rasterast li ser hukûmetên Ewropayî yên li paytextan destnîşan kirine û welatên Ewropayî hişyar kirine ku “xêzên sor ên Çînê” nexêrin.

Li gorî diplomatên Ewropayî, van hişyariyan bi awayên cuda hatine ragihandin: hin ji bo her welatek bi tenê, hin bi koman; hin bi rêya têkiliyên diplomatîk ên nîv-resmî, hin jî bi rû bi rû.

Ev tevger di mehên Mijdar û Kanûnê de pêk hat û, herî kêm bi beşekê, bersivek bû ji ser chuyinên dawî yên berpirsiyarên Taywanî bo Ewropa, di nav wan de cîgirê serokê niha, wezîrê derve û serokê berê yê Taywanê.

Pekîn got ku “di sepandina polîtîkaya vîzeyan de serweriya aliyê Ewropayî tê rêzgirtin”, lê li gorî notek ku The Guardian dît, “valahiyeke sazî” destûr dide ku siyasîyên Taywanî bi gelek caran serdana bikin.

Çîn gelek qanûn û rêzikên ABEyê yên wek Koda Sinorên Şengen jî hatine binavkirin, ku tê de şertên têketinê ji bo xelkên ne-endam ên ABEyê yek jî ev e ku “wek tehdîd ji bo têkiliyên navneteweyî yên dewletên endam neyên dîtin”.

Wekî ku The Guardian têgihişt, îdîaya berpirsiyaran ev bû ku destûr dayîna têketina berpirsiyarên Taywanî bo welatekî Ewropayî, têkiliyên navneteweyî yên wê welatê bi Çînê re dê tehdîd bike.

Li gorî agahdariyên ku ji The Guardian re hatine dayîn, di hin rewşan de jî li Serpêhatiya Viyana ya têkiliyên diplomatîk hatine referans kirin, an jî pêşniyar kirin ku welatên Ewropayî mîna Neteweyên Yekbûyî hemû Taywanîyan ji têketina avahiyên dewletî qedexe bikin.