Kurdî News Agency

ICG, ku Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA), Belçîka, Kanada, Danîmarka, Yekîtiya Ewropayê (YE), Fransa, Almanya, Hollanda, Swêd, Swîsre û Brîtanya di nav de ne, derbarê protokola bêçekirin, demobilîzekirin û komkirinê ya ku di navbera rayedarên KDK û FOCA FDLR de hatiye îmzekirin de daxuyaniyek hevpar weşand.

ICG ya ku Fransa serokatiya wê dike, bi bîr xist ku hukûmeta KDK di 28ê Tîrmehê de ragihandibû ku protokola bêçekirin, demobilîzekirin û komkirina fraksiyonek FDLR qebûl û îmze kiriye.

ICG ji rayedarên KDK xwest ku ji bo pêkanîna pêvajoyek bi bandor a bêbandorkirina FDLR, planeke operasyonel û bernameyeke rastîn amade bikin. Di daxuyaniyê de hate diyarkirin ku pêvajo divê bi Peymanên Washingtonê, CONOPS a 31ê Cotmeha 2024an a derbarê veqetandina hêzan û rakirina tedbîrên parastinê yên Rwandayê û berpirsiyariyên di çarçoveya Peymana Washingtonê ya 27ê Hezîrana 2025an de li hev were.

Komê bal kişand ser girîngiya bicihanîna protokolê ji aliyê hukûmeta KDK ve û xwest ku mekanîzmayên têkoşîna li dijî bêcezayiyê yên di protokolê de hatine binavkirin bên zelalkirin û di bicihanînê de bi Mîsyona Stabilîzasyonê ya Neteweyên Yekbûyî li Komara Demokratîk a Kongoyê (MONUSCO) re hevkarî were kirin.

Di daxuyaniyê de hate gotin ku her cihgirtina hevpar an hevkariya operasyonel bi hêmanên FDLR re bi berpirsiyariyên ku di çarçoveya Peymanên Washingtonê de hatine dayîn re “bi awayekî bingehîn li dijî hev in”.

ICG ragihand ku amade ye gavên konkret ên ku KDK û Rwanda piştî berpirsiyariyên xwe yên di çarçoveya pêvajoya aştiyê de bavêjin bi xêr hatî bibîne.

Komê herwiha bang li aliyên Peymanên Washingtonê û Çarçoveya Dohayê û teşebbusên cuda yên navbeynkarî, di nav de Yekîtiya Afrîkayê, kir ku hewlên xwe ji bo bicihanîna berpirsiyariyên hatine dayîn bidomînin.

ICG bi bîr xist ku aliyên xwedî berpirsiyariya parastina sivîlan û pabendbûna bi biryarên 2773 û 2808 ên Encumena Ewlekariya Neteweyên Yekbûyî ne û got ku divê serwerî û yekparetiya axê bi temamî bên rêzgirtin û alozi tavilê were kêmkirin.

ICG herwiha peymana guherandina girtiyan di navbera KDK û AFC/M23 de wekî gaveke girîng ji bo kêmkirina aloziyê û avakirina baweriyê di navbera aliyan de nirxand. Komê veguhestina dawî ya kesên ku ji aliyê rayedarên KDK ve bi hêsankariya Komîteya Navneteweyî ya Xaça Sor (ICRC) hatibûn berdan ber bi AFC/M23 ve bi xêr hatî dît.

Di dawiya daxuyaniyê de bang li hemû aliyan hate kirin ku berpirsiyariyên xwe yên di çarçoveya qanûna mirovî ya navneteweyî de bicîh bînin û ji bo gihandina alîkariya bingehîn ji kesên hewcedar re, gihîştina tam, ewle û bêasteng a alîkariya mirovî misoger bikin.