Kurdî News Agency

Serokê Lêkolîna Metalan yê Bank of America, Michael Widmer, di raporê de got ku zêr dê her weha amûrekî girîng ê hedge û faktorekî bingehîn ê qezencê bimîne. Bank pêşbînî dike ku navxeya navîn a zêrê di sala 2026’an de bi her onsê bigihîje 4.538 dolar û potansiyela ceribandina astê 5.000 dolarî hebe. Di nav faktorên ku bandor dikin de, kêm bûna pêşkêşiya zêrê, bilindbûna lêçûnên hilberînê û daxwaza veberhêneriyê ya bihêz hene.

Lêbelê, di raporê de bi taybetî tê xistin ku potansiyela bilindbûna zîvê bi gelekî ji ya zêrê mezintir e. Widmer diyar kir ku rêjeya heyî ya zêr–zîv nêzîkî 59:1 e, lê astên dîrokî yên pir kêm di sala 2011’an de 32:1 û di sala 1980’an de 14:1 bûn. Vegera vê rêjeyê bo astên dîrokî yên kêm tê wateya ku bihayê zîvê dikare bi her onsê di navbera 135 û 309 dolarî de bilind bibe. Ev potansiyela girîng a bilindbûna nirxê, zîv ji bo veberhênerên ku ji bo bilindbûna zêdetir amade ne xetereya mezintir bigirin, pir cazîb dike.

Bank of America her weha sedemên pêşbîniya xwe ya ku zîv dê ji zêrê baştir performansê bike jî bi vî awayî rave dike:

“Rêjeya heyî ya nêzîkî 60:1 bi gelekî li ser navxeya dîrokî ya dirêjdemê ye û di nav qada bilind de cih digire. Daneyên dîrokî nîşan dide ku di bazarên mezin ên ‘bull’ yên metalên bihayî de, zîv bi gelemperî ji ber guhertoyiya bilindtir û mezinahiya bazarê ya biçûktir, bi şertên girîng ji zêrê baştir performans dike û ev yek rêjeyê bi tundî teng dike. Vegera navxeyê ber bi astên rêjeyê yên dîrokî, bingehê matematîkî yê potansiyela mezinbûna ‘patlayî’ ya zîvê çêdike.

“Zîv ne tenê taybetmendiyên ewlehiya aborî yên wekî zêrê heye, lê her weha di bikaranînên industrî de wekî fotovoltayîk û elektronîkê de bi firehî tê bikaranîn. Di çarçoveya derbasbûna ber bi enerjiyên kesk û vegera gengaz a sektora hilberîna cîhanî de, mezinbûna daxwaza industrî dê piştgiriya zêde bidê bihayên zîvê û ‘fînansî + industrî’ wekî du motorekê hevpar biafirîne.

“Her çend daxwaza veberhêneriyê ya li ser zêrê (bi taybetî bi rêya fon/ETF-an) bi awayekî berbiçav vegerî be jî, pozîsyonbûna li bazara zîvê hîn jî bi rêjeyekî kêm dimîne. Ger hestiyariya bazarê ber bi şopandina metalên bihayî biguheze, bandora bilindkirina ketina sermayeyê li bazara zîvê dikare zêdetir xuya bibe û bilindbûna bihayê ya bilez hêsantir bi dest bixe.

“BofA li hemû sektora metalên bihayî, tevî platîn û paladyumê, bi çavê erênî dinêre. Di nav trenda bilindbûna fireh a wiha de, performansa dîrokî bi gelemperî modelekê dişopîne ku tê de ‘zêr pêşeng e û piştî wê zîv bi lez hêz digire’.”

BofA pêşbînî dike ku hilberîna madên zêrê yên pêşeng ên Amerîkaya Bakur di sala 2026’an de bi %2 kêm bibe, û lêçûnên giştî yên domdar (AISC) bi %3 bilind bibin û bi her onsê nêzîkî 1.600 dolarî bigihîjin, ku ev yek dê piştgiriya bingehîn biafirîne.

Widmer got ku tenê bilindbûnekî %14’î di daxwaza veberhêneriyê de dikare bihayê zêrê bigihîne 5.000 dolarî. Niha, rêjeya taybetkirina zêrê di sektora veberhêneriyê ya profesyonel de (mînakî, kesên bi sermayeya net ya bilind) tenê nêzîkî %0,5 e û bi gelekî li jêr astê optimîzekirî yê modelê ku nêzîkî %30 e dimîne, ku ev yek qada mezin ji bo zêdekirina xwedîtiyê nîşan dide.

Analîstan jî diyar dikin ku rezervên zêrê yên bankên navendî ji xwedîtiyên wan yên li ser bondên Xezîneyê yên DYE re derbas bûne, lê rêjeya navîn a zêrê hîn jî tenê nêzîkî %15 e. Modelkirina BofA nîşan dide ku bilindkirina rêjeya navîn a taybetkirina zêrê ber bi nêzîkî %30 re dê rezervên aktîfan bi tevahî optimîze bike, û ev yek tê wateya ku kirînên bankên navendî dikarin bidomin.