Kurdî News Agency

Ev daxuyaniyê ya Serokwezîrê Groenlandê Jens-Frederik Nielsen, ku di konferansa çapemeniyê ya hevbeş de bi serokwezîra Danîmarkayê re hat gotin, ji dema ku Serokê Amerîkayê Donald Trump plana xwe ya ilhaqkirina Groenlandê nû kir, ji aliyê nûnerê Groenlandê (axê Danîmarkayê ya nîv-xweser) ve hatiye kirin, herî bihêztirîn daxuyanî bû.

Di roja Sêşemê de paşê, gava Trump hat pirsîn ku li ser gotinên Nielsen çi difikire, wî got: “Ew pirsgirêka wan e, ez bi wî re razî nîme… Ev dê ji bo wî pirsgirêkek mezin be.”

Trump dibêje ku Dewletên Yekbûyî ji bo parastina li dijî Rûsya û Çîn divê Groenlandê “xwedî” bike. Qesra Spî pêşniyara kirîna giravê kir, lê jî bi karanîna hêzê ji bo ilhaqkirinê reder nekir.

Serokwezîra Danîmarkayê Mette Frederiksen, ku welatê wê endamê NATO ye, hişyar kiribû ku bi karanîna hêza leşkerî dê dawîya peymana parastinê ya transatlantîk bîne.

Her çend herêmek pir kêm-nifûs be jî, cihê Groenlandê di navbera Amerîkaya Bakur û Arktîkê de, wê di rewşa êrîşên fuzeyan de ji bo sîstemên hişyariya zû û ji bo şopandina keştiyan li herêmê cihê guncaw dike.

Di konferansa çapemeniyê ya li paytexta Danîmarkayê Kopenhagê de, Frederiksen “teqez nepêjirandî” bûna “pêşurekî bi temamî nepejirandinî ji aliyê hevalbendê me yê herî nêzîk” bi tundî şermezar kir.

Wê hişyar kir: “Gelek nîşan hene ku beşa herî dijwar hîn li pêş me ye.”

Serokwezîrê Groenlandê got ku ew “bi krîzeke jeopolîtîk re rûbirû ne” û zêde kir: “Heke em niha divê di navbera Dewletên Yekbûyî û Danîmarkayê de hilbijêrin, em ê Danîmarkayê hilbijêrin.”

Wî jî zêde kir: “Divê yek tişt ji bo her kesî eşkere be. Groenland naxwaze bibê xwediyê Dewletên Yekbûyî. Groenland naxwaze ji aliyê Dewletên Yekbûyî were rêvebirin. Groenland naxwaze bibe beşek ji Dewletên Yekbûyî.”

Konferansa çapemeniyê ya li Kopenhagê roja berî chuyîna wezîrê derve yê Danîmarkayê Lars Lokke Rasmussen û hevkarê wî ya Groenlandî Vivian Motzfeldt bo Amerîkayê pêk hat, da ku bi Cîgirê Serok JD Vance û Wezîrê Derve Marco Rubio re bibînin.