Kurdî News Agency

Wezareta Karên Derve ya Kazakistanê bi boneya Roja Navneteweyî ya Li Dijî Ceribandinên Nukleerî ya 29ê Tebaxê, bal kişand ser bandorên ceribandinên nukleerî li ser mirovahiyê.

Di parvekirina wezaretê de hate bîrxistin ku qada ceribandinên nukleerî ya Semipalatinskê di 29ê Tebaxa 1991ê de hate girtin. Hate ragihandin ku piştî salan ev dîrok girîngiyeke cîhanî bi dest xist û bi pêşengiya Kazakistanê, Civata Giştî ya Neteweyên Yekbûyî di sala 2009an de biryara 64/35 bi yekdengî pejirand û 29ê Tebaxê wekî Roja Navneteweyî ya Li Dijî Ceribandinên Nukleerî ragihand.

Hate tekez kirin ku ev roj bihayê mirovî yê ceribandinên nukleerî û pêdiviya ber bi pêşerojeke dûr ji gefa çekên nukleerî ve çûnê bi cîhanê dide bîrxistin.

Di parvekirinê de hate gotin ku îsal salvegera 35emîn a girtina qada ceribandinên nukleerî ya Semipalatinskê ye û bi boneya vê qonaxa girîng, Wezîrê Karên Derve yê Kazakistanê Yermek Kosherbayev û Sekreterê Rêveber yê Rêxistina Peymana Qedexekirina Temamî ya Ceribandinên Nukleerî (CTBTO) Robert Floyd daxuyaniyek hevpar a kevneşopî weşandin.

Wezareta Karên Derve ya Kazakistanê diyar kir ku ji bo gelê ku ceribandinên nukleerî jiyaye, 35 salên borî tenê navbereke demê nînin, lê rêwîtiyeke mezin e ji erdek ku bi teqînan dihejand ber bi welatek ku ji bo ne dubarebûna trajediyên bi vî rengî li seranserê cîhanê dengê xwe bilind dike.

Di parvekirinê de hate gotin: “Bi vî rengî Kazakistan êşa xwe veguherand dengek ku li seranserê cîhanê tê bihîstin.”

Di daxuyaniyê de hate gotin ku bîranîna Semipalatinskê veguheriye bangek ji bo avakirina pêşerojeke cuda û hate tekez kirin ku trajediyên ku ceribandinên nukleerî derxistine holê divê careke din neyên jiyîn.

Wezareta Karên Derve ya Kazakistanê armanca “pêşerojeke ku tê de tu erd, tu dê û tu zarok careke din di bin siya ewra mushroom a nukleerî de nejîn” derxist pêş.

Di dawiya daxuyaniyê de jî peyama ku tevî êşên ku ceribandinên nukleerî di rabirdûyê de hiştine, aşitî û hêvî dikarin werin hilbijartin, hate dayîn:

“Belkî dersa herî ronahî ya vê dîrokê ev e: heta gelek ku trajediyek jiyaye jî dikare aşitiyê, hêviyê û baweriya bi pêşerojeke çêtir hilbijêre.”